Ergenlik döneminde psikolojik destek ne zaman düşünülebilir?

Ergenlik dönemindeki duygu dalgalanmaları, zaman zaman içe çekilme ve yetişkinlerle anlaşmazlık yaşama tek başına psikolojik bir bozukluk anlamına gelmez. Profesyonel destek düşünmek için belirleyici olan, değişimin ne kadar sürdüğü ve ergenin günlük yaşamını ne ölçüde etkilediğidir: okula devamda belirgin düşüş, arkadaş ilişkilerinden yoğun uzaklaşma, uzun süren öfke veya üzüntü, uyku ve yeme düzeninde önemli değişiklikler ya da kendine zarar verme düşünceleri dikkatle ele alınmalıdır.

Bu dönemde ne oluyor

Ergenlik; bedensel, duygusal ve sosyal değişimlerin hızlandığı, kimlik gelişiminin önem kazandığı bir dönemdir. Bir yandan bağımsızlaşma isteği güçlenirken diğer yandan aileye, arkadaşlara ve güvenli ilişkilere duyulan ihtiyaç devam eder.

Bu ikisi aynı anda var olduğu için, dışarıdan çelişkili görünen tepkiler olağandır: yakınlık isteyip mesafe koymak, destek arayıp reddetmek gibi.

Ne zaman destek düşünülebilir

Aşağıdaki durumlar uzun sürdüğünde ya da günlük yaşamı belirgin biçimde etkilediğinde profesyonel destek yararlı olabilir:

• Okula devamda veya akademik işlevsellikte belirgin düşüş
• Arkadaş ilişkilerinden yoğun biçimde uzaklaşma
• Devamlı öfke veya üzüntü
• Uyku ve yeme düzeninde önemli değişiklikler
• Kendine zarar verme düşünceleri ya da davranışları

Son madde, süresine bakılmaksızın gecikmeden ele alınması gereken bir başlıktır.

Ergenlerle terapi nasıl işler

Ergenlerle terapi, yalnızca yetişkinlerin fark ettiği “sorunu düzeltmeye” odaklanan bir süreç değildir. Ergenin kendi deneyimini anlatabileceği, duygularını anlamlandırabileceği ve yargılanmadan dinlenebileceği güvenli bir alan oluşturmak önemlidir.

Terapi hedefleri ergenin yaşı, gelişimsel ihtiyaçları ve başvuru nedeni dikkate alınarak belirlenir.

Ailenin süreçteki yeri

Ailenin sürece katılım biçimi de yaşa ve ihtiyaca göre değişir. Gizlilik sınırlarının hem ergen hem de ebeveynlerle başlangıçta açıkça konuşulması, güvenli bir çalışma ilişkisi kurulmasına yardımcı olur.

Ergenin güvenliğiyle ilgili ciddi bir risk bulunduğunda ise gerekli yetişkinlerin ve ilgili uzmanların sürece dâhil edilmesi gerekebilir.

Günlük yaşamın destekleyici tarafı

Dünya Sağlık Örgütü; ergenlik döneminde sağlıklı uyku, düzenli hareket, problem çözme ve kişilerarası beceriler, duygu düzenleme kapasitesi ve destekleyici aile–okul ortamlarının ruhsal iyilik hâli açısından önemini vurgular.

Acil güvenlik riski, kendine zarar verme veya intihar düşüncesi varsa rutin randevu beklemek yerine acil yardım hizmetlerine başvurulmalıdır.

---

Ayrıntılı bilgi için: Dünya Sağlık Örgütü — Ergen Ruh Sağlığı.